Sytuacja finansowa ZASI oraz ASI
Zgodnie z ustawą o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., ZASI oraz ASI są zobowiązane do realizowania obowiązków sprawozdawczych, w tym do corocznego sporządzania sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności jednostki. Dokumenty te przedstawiają wierny i przejrzysty obraz sytuacji majątkowej i finansowej spółek, a także ich wyników finansowych oraz przepływów pieniężnych na zakończenie roku obrotowego. Sprawozdania te mają charakter publiczny i są udostępniane w Krajowym Rejestrze Sądowym, co umożliwia każdej osobie, w tym obecnym i potencjalnym inwestorom ASI, zapoznanie się z danymi finansowymi przed podjęciem decyzji o inwestycji.
Poniżej przedstawiamy link do przeglądarki dokumentów finansowych KRS: https://ekrs.ms.gov.pl/rdf/pd/search_df oraz instrukcję do bezpłatnego wyszukiwania i pobierania dokumentów finansowych: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/bezplatne-wyszukanie-i-pobranie-dokumentu-finansowegopodmiotu-wpisanego-do-rejestru-przedsiebiorcow-krajowego-rejestru-sadowego.
Ryzyka związane z nabyciem praw uczestnictwa w ASI
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi („Ustawa ASI”), tylko podmiot profesjonalny, spełniający wymogi określone w tej Ustawie ASI (czyli klient profesjonalny), może być inwestorem ASI. Wynika to z faktu, że inwestowanie w udziały ASI (prawa uczestnictwa w alternatywnej spółce inwestycyjnej) wiąże się z większym ryzykiem niż w przypadku typowych produktów finansowych czy bankowych. Może to prowadzić do spadku wartości udziałów i strat dla inwestora. ZASI prowadzi działalność inwestycyjną, która ma charakter działalności gospodarczej, co niesie ze sobą ryzyko biznesowe, a działania te realizowane są zgodnie z przyjętą polityką i strategią inwestycyjną ASI. Decyzje inwestycyjne opierają się na dokładnych analizach konkretnego projektu inwestycyjnego, a współpraca przy tym odbywa się z doradcami, takimi jak kancelarie prawne, doradcy finansowi, księgowi, eksperci biznesowi oraz specjaliści ds. HR.
ZASI identyfikuje następuje czynniki ryzyka związane z działalnością inwestycyjną:
- ryzyko związane z otoczeniem konkurencyjnym - zmiany w zachowaniach konkurentów mogą wpłynąć na obniżenie zyskowności, a nawet na utratę pozycji rynkowej;
- ryzyko wystąpienia nieprzewidywalnych zdarzeń - katastrofy naturalne, pandemie, powodzie lub inne nieprzewidywalne wydarzenia, które mogą zakłócić działalność inwestycyjną i spowodować straty;
- ryzyko reputacyjne - negatywne informacje dotyczące spółki mogą prowadzić do utraty zaufania inwestorów i partnerów biznesowych;
- ryzyko technologiczne - postęp technologiczny może wpłynąć na zmiany w branży, w której działa firma, powodując konieczność adaptacji lub inwestycji w nowe technologie, co może wiązać się z kosztami i ryzykiem niepowodzenia;
- ryzyko płynności - brak możliwości szybkiej sprzedaży aktywów inwestycyjnych po oczekiwanej cenie może wpłynąć na płynność finansową i ograniczyć zdolność do realizacji bieżących zobowiązań;
- ryzyko inflacyjne - wzrost poziomu inflacji może obniżyć realną wartość zysków z inwestycji, a także zwiększyć koszty prowadzenia działalności;
- ryzyko polityczne - zmiany polityczne, takie jak destabilizacja polityczna, wojny handlowe, konflikty czy zmiany rządów, mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo inwestycji, zwłaszcza w krajach o niestabilnej sytuacji politycznej;
- ryzyko ESG - niewłaściwe zarządzanie kwestiami związanymi ze środowiskiem, odpowiedzialnością społeczną i ładem korporacyjnym (ESG) może wpłynąć na wartość firmy i jej postrzeganie przez inwestorów;
- ryzyko walutowe - wahania kursów walutowych mogą wpłynąć na wartość inwestycji zagranicznych i generować nieoczekiwane straty;
- ryzyko regulacyjne - nowe regulacje lub ograniczenia w danej branży mogą wpłynąć na działalność inwestycyjną, na przykład poprzez dodatkowe obowiązki lub ograniczenia związane z ochroną środowiska, ochroną konsumentów czy zgodnością prawną.
ZASI nie zapewnia zysków ani innych korzyści wynikających z nabycia udziałów w ASI. Każdy potencjalny inwestor musi samodzielnie podjąć decyzję inwestycyjną, bazując na własnej ocenie i analizie. Nie zwalnia to jednak ZASI ani ASI z obowiązku prowadzenia działalności inwestycyjnej z zachowaniem najwyższych standardów profesjonalizmu, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zapisami Polityki i Strategii Inwestycyjnej ASI, z którymi inwestor może się zapoznać przed podjęciem decyzji o zakupie praw uczestnictwa.
Zasady i zakres nadzoru sprawowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego
ZASI przedstawia najważniejsze zasady nadzoru nad ZASI i ASI przez Komisję Nadzoru Finansowego („KNF”):
Sprawozdania przekazywane KNF
Zgodnie z art. 222c ust. 1 Ustawy, ZASI sporządzają i przekazują KNF, z uwzględnieniem art. 110 Rozporządzenia 231/2013, okresowe sprawozdania dotyczące:
- działalności inwestycyjnej wykonywanej w imieniu zarządzanych alternatywnych spółek inwestycyjnych,
- płynności i zarządzania ryzykiem zarządzanych alternatywnych spółek inwestycyjnych – w odniesieniu do każdej alternatywnej spółki inwestycyjnej,
- stosowania dźwigni finansowej AFI w zarządzanych alternatywnych spółkach inwestycyjnych, które stosują dźwignię finansową AFI - w odniesieniu do każdej alternatywnej spółki inwestycyjnej.
W przypadku zarządzającego ASI prowadzącego działalność na podstawie wpisu do rejestru ZASI, znajduje zastosowanie roczna częstotliwość przekazywania sprawozdań okresowych ZASI. Sprawozdanie okresowe za dany rok obrotowy powinno zostać przekazane w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego.
Zakres nadzoru KNF
Nadzór KNF w zakresie zgodności z prawem wykonywania działalności określonej w Ustawie ASI obejmuje zgodność tej działalności z przepisami Ustawy ASI i przepisami wydanymi na jej podstawie oraz z bezpośrednio stosowanymi przepisami prawa wspólnotowego regulującymi działalność w zakresie zbiorowego inwestowania oraz działalność zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także z mającymi zastosowanie do tych działalności przepisami.
Obowiązki informacyjne względem KNF
ZASI ma obowiązek dostarczania KNF bieżących informacji dotyczących jego działalności i sytuacji finansowej, jak również dostarczania, na żądanie KNF lub jej upoważnionego przedstawiciela, informacji, dokumentów lub wyjaśnień niezbędnych do wykonywania efektywnego nadzoru.
Zgodnie natomiast z art. 70zd ust. 4 Ustawy ASI, ZASI wpisany do rejestru zarządzających ASI niezwłocznie informuje KNF o:
- o zmianie danych określonych w art. 70zd ust. 1 Ustawy ASI, tj. zmianie firmy (nazwy) i adresu siedziby ZASI, a w przypadku zewnętrznie zarządzającego ASI – również o zmianie firmy (nazwy) i adresu siedziby każdej zarządzanej przez niego alternatywnej spółki inwestycyjnej,
- o zaprzestaniu zarządzania ASI wpisaną do tego rejestru,
- w przypadku gdy zaprzestanie zarzadzania wpisaną do rejestru ASI jest związane z przejęciem zarządzania tą ASI przez inny podmiot – firmie (nazwie) i adresie siedziby tego podmiotu.
ZASI jest zobowiązany poinformować KNF o każdej kolejnej ASI, którą zamierza zarządzać. W tym celu ZASI przekazuje KNF informację o firmie (nazwie) ASI oraz adresie jej siedziby. Dodatkowo ZASI dołącza do zgłoszenia opis polityki inwestycyjnej oraz strategii inwestycyjnej ASI, którą zamierza zarządzać. W przypadku, gdy ZASI zarządza już ASI o takiej samej lub zbliżonej polityce inwestycyjnej i strategii inwestycyjnej, zamiast przekazania dokumentów polityki i strategii inwestycyjnej ZASI przedkłada KNF jedynie stosowne oświadczenie w tym zakresie.
Zastrzeżenia KNF w razie stwierdzenia przypadków naruszeń
W razie stwierdzenia na podstawie uzyskanych informacji, wyjaśnień i dokumentów przypadków naruszeń prawa lub interesu inwestorów ASI, KNF może powiadomić ZASI i inne z nim współpracujące podmioty o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz wyznaczyć termin do ich usunięcia. ZASI może w terminie 7 dni od dnia doręczenia powiadomienia pisemnie zgłosić umotywowane zastrzeżenia do treści powiadomienia. Jeżeli uchybi on terminowi, KNF na prośbę ZASI może przywrócić ten termin. Przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli ZASI uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. KNF informuje pisemnie ZASI o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia. KNF po rozpatrzeniu zastrzeżeń powiadamia ZASI o sposobie ich rozpatrzenia. W powiadomieniu o rozpatrzeniu zastrzeżeń KNF może:
- uwzględnić zastrzeżenia w całości lub w części i dokonać odpowiedniej zmiany w treści powiadomienia;
- nie uwzględnić zastrzeżeń, jeżeli są bezzasadne.
W terminie 3 dni od dnia upływu terminu wyznaczonego do usunięcia nieprawidłowości, ZASI informuje pisemnie KNF o sposobie usunięcia nieprawidłowości. W razie nieusunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, KNF może zastosować wobec ZASI odpowiednio sankcje określone w Ustawie ASI.
Postępowanie kontrolne
Na podstawie upoważnienia wydanego przez Przewodniczącego KNF osoba w nim wskazana ma prawo wstępu do pomieszczeń ZASI w celu sprawdzenia, czy jego działalność jest zgodna z prawem.
Nakazanie zaprzestania działań
KNF może nakazać ZASI, który narusza przepisy prawa, a także jeżeli zarządzana przez niego ASI narusza przepisy - zaprzestanie tych działań. Środek ten może być stosowany bez względu na zastosowanie innych sankcji określonych w Ustawie ASI.
Odpowiedzialność ZASI i sankcje
W przypadku gdy ZASI prowadzący działalność na podstawie wpisu do rejestru ZASI narusza przepisy prawa lub uzyskał wpis do rejestru ZASI na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów zaświadczających nieprawdę, KNF w drodze decyzji może:
- wykreślić ZASI z rejestru ZASI, albo
- nałożyć karę pieniężną w wysokości do 5 000 000 zł, albo
- zastosować łącznie sankcje, o których mowa w pkt 1 i 2 powyżej.
Przyjmowanie przez KNF zgłoszeń o naruszeniu lub podejrzeniu naruszenia
KNF przyjmuje zgłoszenia o naruszeniu lub podejrzeniu naruszenia przepisów Ustawy ASI przez ASI i ZASI. KNF wskazuje na swojej stronie internetowej bezpieczne kanały komunikacji, za pośrednictwem których jest możliwe dokonywanie zgłoszeń naruszenia lub podejrzenia naruszenia przepisów Ustawy ASI (https://www.knf.gov.pl/komunikacja/zglaszanie_naruszen).